Haber - Yorum

Askeri Gerilimin Tırmanmasının Ortasında Nükleer Anlaşmayı Görüşmeye Yönelik ABD-İran Müzakerelerinin İstanbul'da Yapılması Bekleniyor

Haber:

Bilgi sahibi kaynaklara göre, Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında Cuma günü İstanbul'da bir görüşme yapılması bekleniyor.Ancak siyasi kaynaklar, Trump yönetimi İran'ın füze programını, bölgesel rolünü ve müttefiklerine verdiği desteği herhangi yeni bir anlaşmaya dahil etmekte ısrar ederken İran'ın ise müzakerelerin sadece nükleer dosyayla sınırlı kalmasını vurgulaması nedeniyle iki taraf arasındaki uçurumun hala geniş olduğunu düşünüyor; bu da Witkoff ve Arakçi'nin bu temel farklılığı nasıl yönetecekleri konusunda soru işaretleri doğuruyor. (RT, 2/2/2026)

Yorum:

Dünyada hiçbir ülke, İran'ın çok maliyetli bir nükleer programda izlediği karmaşık yolu izlememiştir; zira Amerika, bölgede süper devlet olarak statüsünü yükseltirken, İran’ı ise komşu ülkeleri korkutan bir “korkuluk” olarak kullanmaktaydı.Bu ise Amerika'nın gerçekleştirmek istediği bir şeydi ve bölgedeki politikasını perde arkasından İran ile koordine ediyordu; hatta Amerika'nın 2003'te Irak'ta işgal ettiği bölgeyi İran'a vereceği ve bu durumun da İran'ı büyük bir ülke olarak kendisine yakışır bir nükleer program geliştirmeye mecbur bıraktığı söylenmişti.

Ancak bu durum bir medya abartısıydı ve İran kendisinden ziyade Amerika'ya bağlıydı ki işte ikilem de buradadır; zira İran'ın nükleer programı, düşmanlarını korkutacak tek bir nükleer bomba üretmeden neredeyse bir trilyon Dolara mal olmuştu. Dahası İran, Amerika'nın bir düşman olmadığına güvenmiş ve on yıllarca onun yörüngesinde dönmüştür.

Ancak durumun devam etmesi imkansızdı; çünkü Amerika İran'ın bölgedeki rolünü azaltmak için bir fırsat yakalamış ve İran da burada kendini bu çıkmazın içinde bulmuştur. İşte İran bu rol için servetini nükleer ve füze programlarına harcamış ve mezhepçi grupları destekleyip silahlandırmıştı. Nitekim Amerika, Yahudi varlığına daha çok bağımlı hale geleceğini düşünmüş, bu yüzden 2025'te ilk kez İran'a ve nükleer programına karşı şiddetli saldırılar düzenlemesine izin vermiş ve Amerika'nın kendisi de bu saldırılara katılmıştı. Bundan kısa bir süre önce de Yahudi varlığı Lübnan'daki İran partisini yok etmiş, ardından Amerika, İran hiçbir şey yapmadan Şam'da iktidarın transferi sürecinde Türkiye'den destek istemiş ve böylece İran'ın rolü azalmaya başlamıştı.

İran kafa karışıklığı içindeydi; zira siyasetçilerin yolsuzluğu, yurtdışındaki milis güçlerine verdiği destek, füze ve nükleer programları ve yaptırımlar nedeniyle halkı açtı ve halkın açlığını giderecek bir şey de yoktu. Bu yüzden rejimi devirmek isteyen İran halkı ayaklanmış ve Trump yönetimi de Yahudi varlığıyla tam bir mutabakat içinde İran’ı zayıflatmak ve statüsünü düşürmek istemiştir.

Trump yönetimi, İran'ın rolünü azaltmayı amaçlayan yeni Amerikan aşamasının şartlarını kabul etmesi için İran'ı kışkırtmak ve baskı altına almak amacıyla İran yakınlarına uçak ve savaş gemilerini konuşlandırmaya başlamıştır. Konuşlandırmanın ardından, askeri kayıplar olmadan baskı uygulamak ve Amerika'nın hedeflerini gerçekleştirmek amacıyla iletişim ve müzakereler başlamıştır.

Bu ise, halkının kaderini diledikleri gibi hareket eden büyük ülkelerin ellerine bırakan ve vizyonları değiştiğinde bu ülkelerden kurtulamayan her ülke için kaçınılmaz bir sonuçtur. Bu yüzden İran, Amerika'nın kendisine verdiği hayali statüyü uygulama yolunda halkını yoksullaştırmasına rağmen, statüsünü, milislerini, askeri ve nükleer programlarını korumaktan aciz kalmıştır.

Hizb-ut Tahrir Merkezi Medya Ofisi İçin Yazan
Bilal Et-Temimi